Kamenička ada- Archive 2020-2026

Kamenička ada, Dunavac, Novi Sad

https://www.youtube.com/watch?v=vfZnWQK3w5

https://www.youtube.com/watch?v=aQShD18TrGA

Udarnicki dan čišćenja Dunavca, Kameničke ade i Šodroša pokazao je snagu zajedništva i brigu za prirodu. Građani su svojim radom poslali jasnu poruku da voda i reke moraju ostati čiste i slobodne za sve.

🌊 Zašto predajemo tužbu protiv Pokrajinske zdravstvene inspekcije i šta znači poslednja odluka Bernske konvencije

🌊 Zašto predajemo tužbu i šta znači poslednja odluka Bernske konvencije 

U Novom Sadu se već duže vreme izvode masivni građevinski radovi u zonama koje su zakonom proglašene za sanitarne zaštitne zone izvorišta pijaće vode. To su Petrovaradinska ada i Ratno ostrvo — mesta iz kojih se snabdeva više od 300.000 ljudi čistom vodom. Umesto da zaštite ova izvorišta, nadležni organi su svojim aktima praktično prihvatili postojanje ilegalnih naselja i divljih deponija u tim zonama, a istovremeno ignorisali činjenicu da se teška mehanizacija koristi na trasi tzv. Petog mosta, direktno u zaštićenim zonama. Time su ugrozili zdravlje građana i prekršili domaće zakone. Zbog toga podnosimo tužbu Upravnom sudu u Novom Sadu — da se ospori zakonitost akta Sanitarne inspekcije AP Vojvodine i da se naloži hitna reakcija: uklanjanje deponija, obustava radova i procena rizika po zdravlje stanovništva. 

 ✨ Međunarodni kontekst: Bernska konvencija 

Naša borba nije ostala samo lokalna. Biro Bernske konvencije, međunarodni sporazum o zaštiti prirodnih staništa i vrsta, razmatra slučaj Novog Sada od 2022.godine, od kada traje naš žalbeni proces tada prioritetno okrenut ka zaštiti vodoplavnog područja Šodroša, Kameničke ade i Dunavca. U međuvremenu naša žalba je doživela, nažalost, evoluciju jer je žalbeni akt proširen na ugrožavanje i uništavanje preko 20 močvarnih staništa u Novom Sadu sa posebnim alarmom na ugrožavanje najuže zone sanitarne zaštite na Ratnom ostrvu ( Industrijska zona) i Petrovaradinskoj adi. 

 📌 Dana 18. novembra 2025. godine, Biro Bernske konvencije doneo je odluku kojom: izražava snažnu zabrinutost zbog ugrožavanja ekosistema i izvorišta pijaće vode, nalaže hitnu obustavu radova dok se ne sprovedu nezavisne ekološke i hidrolološke procene, traži sprečavanje ilegalnih aktivnosti i obezbeđivanje transparentnosti i javnog učešća, najavljuje da će na prolećnom zasedanju 2026. razmotriti podizanje statusa žalbe, ukoliko se nastavi sa ignorisanjem obaveza. Ova odluka jasno pokazuje da problem nije samo lokalni, već međunarodni, i da Srbija ima obavezu da zaštiti svoje izvore vode u skladu sa evropskim i svetskim konvencijama. 

 📣 Poruka javnosti Zaštita vode nije politička igra. To je pitanje života, zdravlja i ljudskih prava. Naša tužba i odluka Bernske konvencije zajedno pokazuju da građani imaju pravo na sigurnu vodu i da institucije moraju da reaguju.

👉 Zato 27. novembra ispred Upravnog suda u Novom Sadu sazivamo kratku Pres konferenciju i pozivamo javnost da stane uz nas. 

👉 Borba za vodu je borba za budućnost — jer Dunav ne poznaje granice!

 👉 Pravo na zdravlje ne sme da bude ugroženo.

🌍 NGO World and Danube Submits IV Supplementary Report to Bern Convention Date: 13 August 2025 Case No.: 2022/1

Date: 13 August 2025 Case No.: 2022/1 – Alleged habitat destruction in Novi Sad due to infrastructure projects We have officially submitted the IV Supplementary Report to the Bern Convention Bureau, providing updated legal, ecological, and hydrological evidence regarding the ongoing degradation of wetland ecosystems in Novi Sad. 📌 What the Submission Includes: Legal analysis of violations under the Bern, Ramsar, Aarhus, and Espoo Conventions Visual documentation of habitat destruction in Šodroš, Kamenička Ada, and Dunavac Hydrogeological maps showing encroachment into Sanitary Protection Zone A1 Annex 1: Analytical rebuttal of government responses Annex 2: Technical overview of drinking water well systems at Petrovaradinska Ada and Ratno Ostrvo

🚨 Key Findings: Bridge V construction intersects groundwater zones supplying over 500,000 residents Active well systems are threatened by excavation and concrete infrastructure Over 160 hectares of floodplain forest and wetland are at risk of irreversible loss Public participation and environmental assessments remain inadequate or absent

📣 Our Appeal: We call on the Bern Convention Bureau to initiate urgent monitoring and request a moratorium on all activities within Zone A1 until independent ecological and hydrological assessments are conducted.

Comparative Analysis of Legal and Technical Documentation

 

Regarding the Protection of Drinking Water Sources in Novi Sad, Serbia

Prepared by: Daniela Stojković Jovanović Date: July 21, 2025

1️⃣ Official Resolutions Defining Sanitary Protection Zones (SPZ)

Source	Resolution Issued by	Year	Legal Basis	Zones Defined
Ratno ostrvo	Provincial Secretariat for Health – AP Vojvodina	2013	Water Law (Art. 77), Regional Acts	Zones I, II, III (existing and projected configuration)
Petrovaradinska ada	Provincial Secretariat for Health – AP Vojvodina	2013	Water Law (Art. 77), Regional Acts	Zones I, II, III (existing configuration only)

✅ Both resolutions are legally binding and establish precise geo-coordinates for protected areas around Novi Sad’s key drinking water sources.

2️⃣ Technical Analyses – Institute Jaroslav Černi (2010)

Source	Identified Environmental Risks	Recommended Protective Measures
Petrovaradinska ada	Sewage discharge via Rokov stream, traffic and hazardous transport, illegal settlements (DunaVac)	Construction of wastewater treatment, relocation/sanitation of settlements, runoff control
Ratno ostrvo	Petroleum industry, power plants (TETO), informal housing (Šangaj), waste dumps, canal discharge	Monitoring systems, elimination of contaminant sources, EIA enforcement

✅ Detailed hydrogeological models confirm high groundwater vulnerability and propose actions that have not been implemented.

3️⃣ Response from Novi Sad’s Water Utility Company (JKP „ViK“)

Item	Summary of Reply
Recognition of SPZ zones	Confirms validity and professional foundation of both SPZ resolutions and elaborates
Identification of active risks	Acknowledges sewage issues, informal housing, illegal waste, lack of sanitation
Project responsibility disclaimer	Denies involvement in infrastructure projects, refers responsibility to city authorities
Land ownership and enforcement	States inability to act due to lack of ownership over affected territory

✅ The reply admits major environmental risks but shows institutional deflection of responsibility, raising urgency for multi-level oversight.

4️⃣ Summary of Concerns and Legal Foundations

• The two SPZ-designated water sources supply over half a million people

• Infrastructure projects (bridge military port, wastewater facilities) are being planned within SPZ boundaries

• No publicly accessible Environmental Impact Assessment (EIA) exists for these projects

• National agencies have acknowledged threats but failed to take legal action

• The situation violates the principles of the Danube River Protection Convention (DRPC), EU Water Framework Directive (WFD), EU Floods Directive (EFD), and Aarhus Convention

⚠️ Call to ICPDR

I respectfully urge ICPDR to:

• Conduct an official review of the breach of SPZ protocols

• Request accountability and EIA documentation from Serbian authorities

• Facilitate international dialogue on transboundary water safety

• Address the issue in relevant Standing Working Group or Ordinary Meeting agendas

📎 Full legal and technical documents available upon request. I remain available for direct contact or technical briefing.

📊 Prilog: Komparativna analiza dokumentacije o zaštiti izvorišta pijaće vode – Novi Sad

1️⃣ Rešenja o zonama sanitarne zaštite (ZSZ)

Izvorište	Dokument	Nadležni organ	Godina	Zakonski osnov	Definisane zone
Ratno ostrvo	Rešenje ZSZ	Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo	2013	Zakon o vodama (čl. 77)	I, II, III za postojeće + projektovano stanje
Petrovaradinska ada	Rešenje ZSZ	Pokrajinski sekretarijat za zdravstvo	2013	Zakon o vodama (čl. 77)	I, II, III za postojeće stanje

✅ Oba dokumenta su pravno obavezujuća i potvrđuju status izvorišta kao zakonom zaštićenih zona.

2️⃣ Elaborati Instituta Jaroslav Černi (2010)

Izvorište	Identifikovani rizici	Preporučene mere zaštite
Petrovaradinska ada	Kanalizacija (Rokov potok), saobraćaj, divlje deponije, naselje DunaVac bez kanalizacije	Izgradnja postrojenja, sanacija naselja, kontrola transporta
Ratno ostrvo	Rafinerija, TETO postrojenje, naselje Šangaj, divlje deponije, ispusti GC-1 i GC-2	Uklanjanje zagađivača, monitoring, zabrana gradnje bez EIA

✅ Stručni dokumenti potvrđuju visok stepen ranjivosti terena i predlažu mere koje nisu primenjene.

3️⃣ Odgovor JKP „Vodovod i kanalizacija”

Element	Sadržaj odgovora
Priznavanje elaborata	Potvrđuju postojanje i validnost elaborata Jaroslav Černi za oba izvorišta
Identifikacija problema	Priznaju divlja naselja, septičke jame, deponije, kanalizaciju
Odgovornost za projekte	Tvrdnja da nisu nadležni za izdavanje projekata → upućuju na gradske i investitorske strukture
Vlasništvo zemljišta	Navode da nisu vlasnici zemljišta i ne mogu preduzimati pravne mere zaštite

✅ Odgovor pokazuje institucionalno prepoznavanje rizika, ali i pasivnost u zaštiti izvorišta.

Ratno ostrvo i Petrovaradinska ada: Izvorište za 500.000 ljudi pod pretnjom infrastrukturne sabotaže

 Bez Studije o uticaju na životnu sredinu, Novi Sad gradi 5. most a u planu je i izgradnja postrojenja za otpadne vode u zoni izvorišta pijaće vode

Nevladina organizacija „Svet i Dunav“ obaveštava javnost da vlasti u Novom Sadu sprovode seriju infrastrukturnih projekata koji direktno ugrožavaju dvostruko potvrđena izvorišta pijaće vode — Ratno ostrvo i Petrovaradinsku adu, koji zajedno mogu da snabdevaju pijaćom vodom preko 500.000 stanovnika !

Prema elaboratu Instituta „Jaroslav Černi“ iz 2015. godine, čiji sažetak dostavljamo na uvid, došli smo do saznanja da Ratno ostrvo raspolaže sa 15 bunara, kapacitetom crpljenja do 650 l/s, plus Petrovaradinska ada sa 17 bunara, i kapacitetom oko 500 l/s.

U nedavnoj “poseti” takozvanog “predsednika” Srbije u Novom Sadu 12.07. 2025. godine okupljena, naručena i potplaćena gomilica pripadnika SNS stranke klicala je “Živela Srbija” podržavajući svesno ili nesvesno veleizdaju srpskog naroda. Obezbeđeni specijalnim odredima takozvane policije, a predvođeni najistaknutijim “funkcionerima” zadivljeno su gledali u betonske stubove budućeg 5. mosta potpuno neupućeni da stoje u zoni najvećeg izvorišta pijaće vode na širem području Novog Sada. JKP Vodovod i kanalizacija - Novi Sad sa apsolutnim izostankom pravovremene reakcije dozvoljava direktno ugrožavanje tako značajne zone sanitarne zaštite, jasno definisane, a koje se već realizuje izgradnjom 5. Mosta. Dodatan problem predstavlja dodatno direktno ugrožavanje ukoliko dođe do izgradnje objekata planiranih i predstavljenih u nelegalnom i nezakonitom GUP-u za Novi Sad do 2030. godine.

Ono čime se gradske, pokrajinske i republičke strukture vlasti diče su već poodmakla realizacija izgradnje petog mosta, pomoću kineskih kredita i već poznate širokoj javnosti (na crnoj listi svetske banke- kineske kompanije CRBC). Ovde pak moramo da istaknemo da odgovornost za ugrožavanje tako značajnog resursa apsolutno leži na čelnicima grada Novog Sada i da upozorimo i CRBC koji nije morao da zna da se upravo na trasi 5. mosta nalazi najznačajnije izvorište pijaće vodeza Novi Sad i okolinu.

Dakle peti most u nastavku fruškogorskog koridora) prelazi preko ruba zaštitne zone Specijalnog rezervata prirode “Koviljsko-petrovaradinski rit”, ali i međunarodno značajnog područja za ptice – IBA Koviljski rit. Dodatan problem predstavlja činjenica da se u aktuelnom GUP-u na prostoru neposredne zone sanitarne zaštite "planira" nova marina i kasarna za Vojsku Srbije koja se izmešta da bi se na prostoru brodogradilišta i postojeće kasarne na Limanu moglo graditi “elitno” naselje “Novi Sad na vodi”. Takođe, sa strane Petrovaradina se prema GUP-u na prostoru šire zone sanitarne zaštite vodoizvorišta planira izgradnja „centralnog postrojenja za preradu otpadnih voda“, koje treba da sakuplja sve kanalizacione, industrijske i atmosferske vode za Novi Sad, a koje je, po rečima stručnjaka premalo jer se prema tom kvazidokumentu planira na svega 15 hektara. Za postrojenje kakvo bi bilo potrebno za grad Novi Sad nema odgovarajućeg mesta na širem prostoru grada, iz dobro poznatih razloga. Urbanistički kolaps izražen kroz stanogradnju privatnih investitora uz evidentan infrastrukturni deficit uslovio je situaciju da se jedva došlo do 15 hektara prostora za preradu otpadnih voda. Takozvani planeri iz JP “Urbanizam” su zarad privatnog interesa i profita spremni da ugroze kompletni potencijal za vodosnabdevanje, a samim tim i budućnost Novog Sada. 

Najstrašnije je što se sve to planira i sprovodi bez ikakve Studije o proceni uticaja na životnu sredinu, uz svesno ignorisanje: Zakona o vodama, Elaborata stručnjaka ( Elaborat Instituta Jaroslav Černi iz 2015. godine), brojnih upozorenja aktivista i organizacija. 

Ovom prilikom ističemo i Direktivu (EU) 2020/2184, član 8, koja obavezuje procenu rizika za izvorišta: „Države članice osiguravaju da se sprovede procena rizika i upravljanje rizikom za područja zahvata vode za piće, uključujući identifikaciju potencijalnih opasnosti, procenu uticaja i primenu mera kontrole.“

Situaciju posebno i dodatno pogoršava činjenica da Novi Sad poslednjih godina trpi redovne restrikcije vode kao što su noćne redukcije, pad pritiska u višespratnicama, zastarala infrastruktura i činjenice da postojeći bunari rade na maksimumu. U takvim uslovima, gradnja postrojenja za otpadne vode, vojne marine i kasarne u široj zoni izvorišta nije samo prostorna greška — već direktna sabotaža javnog interesa svih stanovnika šire zone Novog Sada!

U javnim nastupima neizabranog aktuelnog gradonačelnika Novog Sada on koristi izraz „prerada vode“umesto „centralno postrojenje za preradu otpadnih voda“ što je terminološka manipulacija kojom se prikriva prava funkcija postrojenja: tretman komunalne I industrjiske otpadne vode, a ne pijaće vode. Time se zamagljuje informisanost stanovništva ali i namerno prikriva evidentna i očigledna opasnost direktnog ugrožavanja izvorišta pijaće vode.

Ovakvo ponašanje (ne)odgovorne strukture vlasti u Novom Sadu apsolutno ignoriše i Cilj održivog razvoja SDG 6 Ujedinjenih nacija:

„Do 2030. godine obezbediti univerzalan i pravičan pristup bezbednoj i pristupačnoj vodi za piće za sve.“

📎 Nevladina organizacija Svet i Dunav poziva medije, pravnu i stručnu javnost da se bez odlaganja uključe u odbranu izvorišta koje nema alternativu za Novi Sad! Ratno ostrvo i Petrovaradinska ada ne snabdevaju političku opciju — već život za grad koji se i dalje širi. Ako sada prećutimo, sledeća suša u Novom Sadu neće biti samo neprijatnost — već direktna posledica malignog (ne)planskog generalnog urabnističkog plana za Novi Sad do 2030. godine i dokumentovanog uništenja izvora od strane sopstvene vlasti.

Predsedavajuća NVO Svet i Dunav

Daniela Stojković Jovanović

Shopping

Small online shopping 🛒 store

Invitation

Favorite online shopping 🛍️

https://temu.to/m/ezr04xckyqt

Studija o proceni uticaja na zivotnu sredinu koja je deo Idejnog projekta za izgradnju Obilaznice oko Novog Sada sa mostom preko Dunava

" I ovo je mala pobeda… Državni organi su, bar formalno, ispunili jedan od zahteva Bernske konvencije, te se pocetkom juna 2023. godine pojavila i Studija o proceni na životnu sredinu imajući u vidu užasno invazivan projekat izgradnje tranzitnog mosta preko Dunava, sa pristupnom saobraćajnicom duž Bulevara Evropa, na mestu na kome mu mesto nije!“

Ministarstvo zaštite životne sredine je u novembru 2023. godine donelo Rešenje o davanju saglasnosti na studiju o proceni uticaja na životnu sredinu za projekat izgradnje mosta u produžetku bulevara Evrope u Novom Sadu. Saglasnost je izdata uprkos činjenici da je postupak procene uticaja na životnu sredinu sproveden uz niz nezakonitosti i proceduralnih propusta, a sama sadržina studije nije izrađena u skladu sa zakonom.

RERI je ovim povodom uputio tužbu Upravnom sudu u Beogradu, zahtevajući poništaj rešenja o davanju saglasnosti na studiju. 

O nistavnosti "dopunjene" studije, koja je predocena javnosti citavih godinu dana nakon sto je na Sodrosu izvrsena nezakonita seca vodozastitne sume govorilo se na dogadjaju koji je organizovao RERI ( Regulatorni institut za obnovljivu energiju i zivotnu sredinu) uz podrsku Evropske delegacije u Srbiji u Novom Sadu, dana 27.12.2023. godine.

Javna rasprava podnosioca primedbi na okolnost usvajanja Studije o proceniuticaja na zivotnu sredinu

Ocigledne nedoslednosti i nepravilnosti dopunjene studije ogledaju se u kratkim crtama na nekoliko osnovnih nivoa:

1. Falsifikovanje dokumentacije, zakona i procedura ( Podneta Ustavna zalba i Ustavna inicijativa od strane NVO Svet i Dunav)

2. Datiranje i redatiranje

3. Oslanjanje na propise koji su van snage vec vise godina

4. Oslanjanje na literaturu koja je stara vise od 20 godina a zanemarivanje sveze uradjenih studija i literature

5. Cinjenica da je Studija koja je predocena javnosti obima od 96 stranica, a dopunjena- azuirana verzija cak 170 stranica